Werk

We creëren interactieve kunstwerken die het publiek uitnodigen om nieuwsgierig te zijn, het werk te bedienen of binnen te gaan. De Maakfabriek wil mensen verwonderen, ze uitnodigen om na te denken over de andere kant van normaliteit. Wat is waar? En wat niet?

Sans papier

In vervolg op het project ‘Ferengi’ werden in het kader van de Big Draw een aantal kostuums van papier gemaakt.
Dienke Groenhout en Ate Meijer maakten een ode aan de mensen op een foto uit de Belgische krant De Morgen.
Er staat een rij ‘vreemdelingen’ op, die in gevangenschap moesten wachten op uitzetting uit België onder het mom van de Corona regelementen.
Terwijl ze zich in bootjes over honderden kilometers zee hadden gewaagd, maakte een futiele anderhalve meter een einde aan hun hoop.
Zij worden Sans Papiers genoemd. Zonder papieren.
Als een ode aan deze mensen, met hun niet zelf gekozen status van vreemdeling, hebben wij voor hen 4 papieren kostuums gemaakt.

 

 

In samenwerking met de 15 jaar oude Origami Master Haruhiko Murakami uit Hokkaido, Japan, en met medewerking van het publiek maakte Nederlands kunstenaar Dienke Groenhout het golf kostuum van papier.

Als basis wordt de beroemde tekening ‘de golf’ van Hokusai, (Vader van de Manga), gebruikt.

Vanuit Japan werd een  een life stream met Haru georganiseert tijdens welke hij een workshop origami vouwen deed met het publiek. De aanwezigen vouwden allen zoveel mogelijk origami vormpjes onder zijn leiding. De Unieke door Haru ontworpen vormen zullen al vanzelf ‘golvend’ willen bewegen.

Alle papieren onderdelen samen kwamen op een mantel die zich vormt als een golf en beweegt als een golf.

 

Ontmoet de Ferengi

Van 5 maart tot en met 24 oktober is de tentoonstelling Ferengi te zien in Museum Villa Mondriaan. Hier alvast een ontmoeting met de Ferengi uit de tentoonstelling.
 
“Welk deel van onszelf zijn we “echt”, van welk stuk willen we eigenaar zijn? Welk deel wordt door anderen gemaakt, of zijn we, omdat dat van ons verwacht wordt?
Dat is waar de tentoonstelling Ferengi over gaat. De wens om een buitenstaander, iets anders dan onszelf, te zijn. De wens om ons geheel en al te verhullen in een vreemdeling.”

Ferengi Hollandinye, Dienke Groenhout
Ferengi Hollandinye, Dienke Groenhout

De Ferengi Hollandinye, de Nederlandse vreemdeling, omdat hij lijkt op de eerste Ferengi (een Ethiopische vreemdeling), gemaakt van bamboe, gras uiterwaarden en ’testgrassen’ van de WUR-proefvelden.

Debek Ferengi, Dienke Groenhout

Debek Ferengi (verborgen vreemdeling) heeft een gewei van dennentakken en is gemaakt van de wol van schapen van Grebbeveld Schapen &zo, waar de Magirus mag parkeren.

Deze twee kostuums zijn helemaal vervaardigd uit materiaal uit de directe omgeving. “Me afvragende wat het betekent om voor Nederlander door te gaan in het buitenland, struinde ik langs eigen bodem. Om te beginnen de tuin. Er staat een dood dennenboompje, die eruit moet. Er groeit ook bamboe groeit. Terwijl de dennentakken en het bamboe voorbereid worden, vraag ik mij af welk deel van Nederland ik wilde vertegenwoordigen. De natuur misschien? De mogelijkheid om iets exotisch, iets nieuws en vreemds te incorporeren als een stuk van onze eigen identiteit?” 

Zaliwa,, Valerie Amani, Tanzania

Zaliwa, een zeewezen, Valerie schreef bij dit kostuum een gedicht dat alles te maken heeft met haar motto “Definition belong to the definers, not to the defined” (Toni Morrisson)

A midnight song

To be born in the ephemeral 
A water birth 
Holding balance between the seen 
And unseen  
A cleansing 
Or a drowning and reincarnation  
The many things that are felt 
But not understood 
We have become the contradiction of living as nature 
But not a part of it 
Placing home in the periphery 
We became observers of ourselves 

A water birth 
Is a breaking birth 
A limitless birthing occurring 
And reoccurring 
Until we understand 
What we really are 
Is nothing like we wanted to be 

A midnight sun 
Moving mysteries 
Inhaling and transforming 
Like the texture of our skin 
And the hypocrisy of humanity
Always changing
Hybrids today 
Hybrids tomorrow 
I try and relocate myself 
Hold on to a fluid identity 
A history I did not ask for 
But one I must claim 
And re-texturize

Ecosapiens, Tamrat Gezahegne, Ethiopie

“Mijn Ecosapiens is geboren uit mijn vurige wens om stad en platteland in symbiose te zien samenleven. Waarbij ze elkaar versterken en beide in harmonie en biodiversiteit kunnen samenleven. Dat zij hun beider culturele waarden en kennis begrijpen en delen voor een betere toekomst.”

 

Fjállkonan, Gígja Reynisdóttir, IJsland

Fjállkonan is een mythische vrouw die het volk en de natuur van IJsland symboliseert. Traditie is dat de vrouw, vertolkt door een beroemde actrice, gedichten voordraagt tijdens de nationale feestdag van IJsland.
Zij gaat dan gekleed in een luisterrijk, traditioneel Bergvrouw-ornaat bestikt met goud en geborduurd met bloemen. “In de vijfentwintig jaar dat ik in Nederland woon ben ik de ruige IJslandse natuur en in het bijzonder de bergen steeds meer gaan missen. Het was voor mij daarom een logische keuze om voor de expositie Ferengi mijn eigen persoonlijke ‘Fjállkonan’ te maken.”

Rollie Bollie, Dienke Groenhout
Rollie Bollie, Dienke Groenhout

Rollie Bollie werd geïntroduceerd in de vorige nieuwsbrief: “spullen spullen spullen”. Niets voor dit kostuum werd gekocht. Het is te zwaar om mee te lopen en daarmee vertelt het zijn eigen verhaal. Alle dingen die we verzamelen: verhalen van vroeger, herinneringen en souvenirs zijn erin verwerkt. Het zijn dierbare gematerialiseerde gedachten en sentimenten, totdat ze ballast worden. De ballast van een leven wordt een eigen entiteit.

Bekijk hieronder hoe de Ferengi in hun habitat bewegen. Met dank aan Jessie van Vreden, Pauline van Tuyll en Tania Romero.

En bezoek de tentoonstelling in Villa Mondriaan.

Ferengi (vreemdeling)

Van 5 maart t/m 19 september vindt de tentoonstelling “Ferengi” plaats in museum Villa Mondriaan. Het project “Ferengi” (vreemdeling) zal eerst een aantal weken online, maar daarna toch echt in levende lijve te zien zijn!

De tentoonstelling is opgebouwd uit kostuums die niet alleen een decoratieve functie hebben, maar ook de context en de identiteit van de maker communiceren. Hiervan zijn drie kostuums gemaakt door Dienke Groenhout. De andere kostuums zijn vervaardigd door Tamrat Gezahegne uit Ethiopië, Gígja Reynisdóttir uit IJsland en Valerie Asiimwe Amani uit Tanzania, kunstenaars die Dienke Groenhout heeft ontmoet tijdens haar reizen. Video’s van de performances waarin de kostuums worden gedragen geven inzicht in de werking van het kostuum als verlengstuk van de identiteit.

De kunstenaars vragen zich af wat een identiteit eigenlijk is, welk deel ervan maar toeval is, welk deel toebedeeld wordt en welk deel een eigen verworvenheid is. Volgens het project Ferengi bevinden identiteiten zich in een symbolische tijd en ruimte in een denkbeeldige geografie. Verzonnen dus eigenlijk. Soms door jezelf, en voor een groot deel door een groep, een hele samenleving of een politiek idee. Bekijk ook de site van Villa Mondriaan.

Kind van de vrijheid

Tentoonstelling Kind van de Vrijheid in het Nationaal Onderduik Museum in Aalten is geopend.
Van 01-07-2020 tot 14-02-2021
Geopend: Dinsdag t/m zondag, 13:00 – 17:00 uur, Markt 12-16 Aalten

Wees van harte welkom in dit boeiende museum waar de onderduikers letterlijk boven de hoofden van de Duitse Wehrmacht op zolder zaten. De originele onderduikplekken zijn precies zo bewaard gebleven en je mag alles aanraken en bekijken. In de aparte tentoonstellingszaal is een tentoonstelling te zien over vrijheid, waarin door drie kunstenaars negen verhalen over vrijheid zijn vormgegeven. Wat is vrijheid? En wanneer voel je het?

In het deel van de Maakfabriek werd de vrijheidsvraag betrokken op de vraag “Waar ben je thuis?”. Een interessante vraag voor de Maakfabriek die nogal veel reist en altijd op zoek is naar vrijheid. Daarom werd de vraag ook gesteld aan Ate Meijer (16) die afgelopen jaar met de Maakfabriek mee op reis was en haar vaste plek verruilde voor een nomaden bestaan. Zij heeft een prachtig filmpje voor de tentoonstelling gemaakt dat het thuis-gevoel onderweg verbeeldt.

De andere twee verhalen die aanleiding vormden voor het werk van de Maakfabriek zijn die van de Molukse Joseph Tetelepta en de Duits/Nederlandse Rudolph Ostermann:
Joseph is als klein kind naar Nederland gekomen met het overheidsprogramma dat Molukse KNIL soldaten die voor Nederland hadden gevochten in Indonesië naar Nederland haalde. De Molukse families werden in de kampen geplaatst die in de oorlog hadden gediend als concentratiekampen. Het idee was dat ze tijdelijk zouden blijven. Daarom leerden ze geen Nederlands, kregen geen paspoorten en zetten de ingepakte koffer naast de deur zodat zij elk moment konden vertrekken. Maar tijdelijk veranderde langzaamaan in voorgoed. Hoe kun je je thuis voelen als je altijd hebt geleerd dat thuis ergens anders is?

De Duitse Rudolph Ostermann woonde met zijn familie al generaties in Nederland toen de tweede wereldoorlog uitbrak. Vlak na de oorlog begon operatie “Black Tulip”: alle Duitsers moesten het land uit ongeacht hun achtergrond of verhaal. De familie werd plotseling het land uitgezet terwijl ze nota bene mensen hadden helpen vluchten. En hoe kun je je thuis voelen als iemand anders zegt dat je hier niet thuis bent?

Ferengi

Performance, 2019 Addis Abeba

Wanneer we op nieuwe plaatsen aankomen, proberen we onmiddellijk verbinding te maken met wat we weten. We proberen het vreemde vertrouwdheid te geven. Hebben we een overeenkomst nodig om verbinding te maken? Terwijl ik door veel continenten reisde, werd ik altijd onmiddellijk gecategoriseerd en kreeg ik veel namen, ook al was ik er voor het eerst. Ik vroeg me af, wat er zal gebeuren als er nog geen categorie voor mij is en er geen context is om naar te verwijzen? Hoe gaan mensen met het vreemde om? Het pak is gemaakt met de hulp van Gennet Hussein, gepresenteerd in het Guramayne Art Center en nu in bezit van het Nationaal Theater, Addis Abeba.

Floating Home

Performance installation, 2019 Nafasi Art Space, Dar es Salaam, Tanzania

“Blijven is niet hetzelfde als terugkomen”

“Hoe zijn we hier gekomen?” was het thema van deze internationale tentoonstelling. De vraag was gericht op het benaderen van onze identiteit gezien in een mondiaal perspectief. Maakfabriek creëerde de performance-installatie ‘Floating home’. Een landschap van papieren meubelen dat uit elkaar lijkt te zijn gevallen. Mensen kunnen de gestoorde kamer binnengaan die hen uitnodigt tot een moment van bezinning. Stemmen fluisteren vragen om over na te denken. In samenwerking met de dansers van Muda Africa, die voor dit werk een bijzondere choreografie hebben gemaakt. Gesponsord door Safmarine.

“There is no connection between time and improvement”
“To go away is to see where you stand”

Pecheur de Plastic

Performance
2019 Centre culturel Le Chateau
Saint Louis, Senegal

Pecheur de Plastic was een participatieve voorstelling die de traditionele rituelen van de vissers om de netten binnen te halen verbindt met moderne dans. De dansschool le Chateau culturel in St. Louis ligt midden in de visserswijk op een schiereiland dat aan de ene kant langzaam opgegeten wordt door de zee, en aan de andere kant, de rivierzijde, door enorme hoeveelheden plastic vervuiling. De voorstelling was participatief. Het publiek werd uitgenodigd om mee te doen met de bewegingen van de dans en om samen met de dansers plastic te verzamelen terwijl ze de netten door de straten droegen.

Foto’s van de performance ‘Pecheur de Plastic’, gemaakt door Abdoulaye Toure: 

7 Huisjes

De Maakfabriek bezocht 7 landen tussen zomer 2014 en zomer 2015. Van de 7 landen zijn 7 huizen gemaakt waarin de avonturen, de overpeinzingen, de verrassingen en de ontmoetingen te bekijken, te beluisteren en te beleven zijn. 7 huisjes was tot nu toe in de bblthk in Wageningen en in het Forum gebouw van de WUR. 7 huisjes toert momenteel naar verschillende plekken. Kijk op Facebook voor de actuele locatie.


Steeds meer mensen gaan onderweg. Mensen maken zakenreizen, toeristen gaan steeds verder weg, vluchtelingen verlaten massaal hun land. Niet alleen het data- en goederen verkeer is wereldwijder geworden, maar ook het mensenverkeer. Wat zoeken ze, al die mensen die onderweg zijn?

Voor vluchtelingen lijkt het misschien duidelijk: ze willen in elk geval weg van waar ze zijn, alles is beter dan de thuislocatie. Ze zoeken een nieuw thuis. ‘We willen geen geluk zoekers’ wordt wel eens gezegd. Maar waarom eigenlijk niet? Is iemand die het geluk zoekt niet een heel prettige aanwinst? En hoe zit het dan met al die toeristen, die jaarlijks Thailand plat lopen? Zijn dat dan geen gelukzoekers? Willen we die wel? Zij betalen er misschien wel voor, maar maakt dat het beter? Betalen om de omgeving te veranderen in een kijkdoos, waarin niet meer wordt geleefd? Die onbeschikbaar is geworden voor de lokale bevolking en ontworteld is…

Het contact met de thuisbasis is niet altijd helder meer. Mensen werken in een andere stad dan ze wonen, contacten verlopen via Facebook, feliciteren doe je via WhatsApp. Misschien voelen mensen zich niet meer zo thuis in hun omgeving? Misschien is het nieuwe ’thuis’ wel onderweg zijn…?

Waar waren we naar op zoek toen we gingen reizen? We wisten het niet precies, maar we hebben wel van alles gevonden. En soms voelden we ons onderweg meer thuis dan thuis.

Living Doll

Living Doll is tentoongesteld bij Gallerie Art on the Move, Arnhem

Living Doll is onderdeel van een onderzoek naar de relatie tussen 2- en 3-dimensionale ruimte en virtuele ruimte. Zoals o.a. ook de Ruimte kamer, en Cardboard life. Een levend, lachend, pratend gezichtje geprojecteerd op de statische pop geeft een bevreemdend effect.

Living Doll, een grote pop van polyester. Twaalf moesten het er worden, twaalf kindjes waarbij je als volwassene op schoot kon zitten. Het kind in een Boeddha-achtige houding, omdat babies een heel speciaal soort mensen zijn. Ze vinden bijna alles oké. Alles is enorm groot en nieuw voor ze en een potentieel gevaar, maar daar hebben ze weinig moeite mee. Zolang het warm en droog is en ze geen honger hebben, zijn ze volkomen ZEN. Toen de boeddha’s echter voor een klein bedragje bij de Action te koop werden aangeboden begreep ik dat de boeddhistische gedachte aan grote inflatie onderhevig was. Een sneak preview van deze installatie was te zien tijdens het World Travel event.

buda01 buda02 buda03 P1070589

 

File!

@dienkegroenhout“Ongeveer 63.000 mensen haasten zich iedere ochtend in hun auto naar de snelweg, om vervolgens aan te sluiten in een stilstaande rij.
Ze haasten zich om helemaal nergens meer heen te kunnen.

De definitie van een snelweg is “een conflictvrije weg voor snel gemotoriseerd verkeer dat bij kruisingen niet hoeft te stoppen/wachten”.
Maar élke ochtend verandert de snelweg in een gigantisch immobiel ‘roadblock’.

Omschrijving:
“File!” is een 4 kilometer lange installatie die een ‘normale’ ochtendspits in Nederland op schaal voorstelt.
De installatie bestaat uit 80.000 witte porseleinen auto’s en vrachtwagens die een afspiegeling vormen van het verkeer dat dagelijks op de Nederlandse wegen rijdt, of liever gezegd: stil staat.

De installatie ‘File!’ is in eerste instantie bedoeld om de beschouwer inzicht te geven op wat voor een soort schaal het fileprobleem zich ‘afspeelt’. Bij het nabouwen van een volledige ochtendspits op een schaal van 1:64 (de ‘standaard’ kleine modelautootjes) treedt een ‘Droste effect’ op. De installatie wordt namelijk zó lang, dat hij zelf alweer de lengte van een flinke file evenaart. Om die reden is de installatie zelf al niet meer in zijn geheel te overzien.

Om de installatie zo te maken dat dit toch in één keer te overzien is, moet het traject in bochten om zichzelf heendraaien, en tegen de muren en het plafond op gemonteerd worden. Misschien moet de file zelfs buiten het gebouw van de tentoonstellingsruimte om en via een achteringang weer naar binnen komen.
Behalve het aantal auto’s in de file zal er ook informatie op fraai vormgegeven lichtbakken te zien zijn die de meest interessante metingen van het fileprobleem laten zien. Van het verlies voor de werkgevers in Euro’s per file-minuut tot aan de ergernis bij de filerijder. En van hoeveel er aan file verdiend wordt tot aan wat het de filerijder aan ontspanning en ’tijd voor jezelf’ oplevert.

File was in delen te zien bij Kunstroute Aalsmeer, Otto, en bij Boxxshop in het Lloyd Hotel in Amsterdam. File groeit nog elke dag.

www.dienkegroehout file02 file03 file04 file05

Small Worlds

Small Worlds werd tentoongesteld op Pluk de Nacht , Amsterdam en op Fringefestival, Amsterdam.

Onder en koepeltje bevind zich een bizar miniatuurwereldje, als een nederzetting op een vreemde planeet.
Als je in de bluescreen caravan gaat staan verschijn je in dat wereldje.
Kan jij die berg op klimmen, verdwaal je in het bos of word je opgegeten door de reusachtige appelman?

Small Worlds is een installatie gemaakt in opdracht van Pluk de Nacht. Het buitenfilmfestival op het Stenen Hoofd in het IJ in Amsterdam.

Net als voor Pocket Garden werkten Dienke Groenhout en Gigja Reynisdottir samen. Small Worlds is een kleine bluescreen studio. Eén camera filmt de persoon in de caravan de andere filmt het miniatuurwereldje onder de plastic bol. Door de beelden samen te voegen verschijnt de ‘acteur’ in het wereldje. Maar wat er gebeurt als je het publiek ook de camera zelf laat bedienen zie je op de foto’s en filmpjes.


Small Worlds ontstond doordat Dienke miniatuur ‘filmscenes’ maakte en die vertoonde op TV’s. Toen Gigja die zag bedacht ze dat je daar eigenlijk onderdeel van zou willen zijn, en zo: Small Worlds!

Foto’s van de filmsets:



Pocket Garden

Zoem Zoem

“Als je het glanzende, strak zilveren pantser van buiten ziet verwacht je binnen misschien een technisch centrum, of een knipperende cockpit.
Maar niets is minder waar! Eenmaal binnen sta je weer buiten.
Met deze Pocket Garden neem je niet je huisje mee maar je omgeving. Met deze caravan kun je gerust gaan kamperen in Sjanghai, of een andere plek waar de verstedelijking onverbiddelijk oprukt.
Met Pocket Garden heb je je eigen privé campingplek alvast bij je! Rol je slaapzakje uit op het grasveldje en je slaapt heerlijk in je privé tuin onder de blote sterrenhemel.
Kweek er groenten en fruit en je hebt je eigen gezonde voedsel voor onderweg al bij je!”

Pocket Garden werd gemaakt door Dienke Groenhout en Gigja Reynisdottir in opdracht van Pluk de Nacht 2007.
Pocket garden is tentoongesteld op Robodock, (Amsterdam), Witte de With, (Rotterdam), Camping Rotterdam, (Rotterdam), Noorderzon, (Groningen), Kunstvlaai, (Amsterdam) Gogbot, (Enschede) en nog vele andere locaties.

Gluurhuisjes

socialmedia installatie 'gluurhuisjes' Social media is hot. Twitter, Facebook, Instagram… als je het goed aanpakt kun je op elke website een geheel nieuwe versie van jezelf presenteren. Maar wordt de wereld daar ook socialer van?
Met de Gluurhuisjes kun je de ander zijn ‘profiel’ via camera en tv’s eerst bekijken. De moeite waard? Dan kun je elkaar direct ‘live’ ontmoeten.

Gluurhuisjes is gemaakt in opdracht van Pluk de Nacht 2010, buitenfilmfestival aan het IJ in Amsterdam.
Twaalf houten kasten staan in een groep bij elkaar, als een stadje gebouwd van blokken. In de 6 grootste kasten zitten grote ronde kijkgaten.
Kijk je daar in dan zie je van heel dichtbij het gezicht van iemand anders. Je vraagt je af, ben ik dat zelf? Is het gefilmd? Maar al snel kom je erachter dat dit live is en dat het misschien wel de persoon vlak naast jouw is, die in dat andere gat staat te loeren!

This paper

‘This paper is being processed’ is een 10 meter lang gesamtkunstwerk dat gedeeltelijk live tijdens de expositie ervan werd gemaakt.
Voorafgaand aan het maken van de panoramatekening hebben beide kunstenaars, Dienke Groenhout (vrij kunstenaar) en Tessa de Graaf (mode illustrator) geprobeerd hun stijlen te matchen door A4-tjes uit te wisselen en in elkaars tekeningen te tekenen.
De panoramatekening ontstond zo al sampelend met beelden en tekeningen. Op dezelfde samplende manier van werken heeft Remco de Kluizenaar (theatermaker bij de Waterlanders) er een geluidspanorama bij gemaakt (hieronder te beluisteren). het geluid volgt de tekening van links naar rechts.

Dit werk werd tentoongesteld in W139 in het Post CS gebouw in Amsterdam.

This Paper Dienke Groenhout

Stadsarchief

“Stapels oud nieuws en voorbije verhalen vormen de fundamenten voor deze stad van kranten en boeken. Torenhoge gebouwen van oud papier. Wat klinkt daar uit de lades van het stadsarchief? Gemurmel, een boodschap op een antwoordapparaat, een stukje journaal…..? Open een van de archieflaatjes en een flard geschiedenis fluistert in je oor.”
(om het geluid uit de lades te horen, klik op bovenstaande linkjes)

Stadsarchief werd gemaakt in opdracht van de bblthk (openbare bibliotheek Wageningen) in het kader van de Worldpress fototentoonstelling. De sculptuur werd gebouwd van oude kranten en boeken uit de bibliotheek zelf. Daarvoor werden eerst wekenlang de kranten uit allerlei landen opgespaard. Met verschillende diktes touw en strips werden de stapels gebonden en zo vormden de touwen de schaduw randen van de ramen en de contouren van de gebouwen. Sommige ‘woonunits’ werden uitgevoerd als archiefkasten. Bij het openen van de lades klonken er flarden nieuws uit allerlei landen en met allerlei onderwerpen.
De oude boeken, kranten en archieflades stonden symbool voor alle verhalen en geschiedenis die leeft in steden waar veel mensen bij elkaar wonen. Het stadsarchief is een postzegel vergeleken met wat er van de levensgeschiedenis van de mensen bewaard wordt.